Single

Trái phiếu chiếm ưu thế

Posted by Nguyễn Thị Ngọc Anh on 26-06-2026

Useful Tips

Câu hỏi nhanh: Thị trường nào lớn hơn, cổ phiếu hay trái phiếu? Nếu bạn trả lời là cổ phiếu, bạn không phải là người duy nhất – hầu hết mọi người đều hình dung sự sôi động của Sở Giao dịch Chứng khoán New York là trung tâm của vũ trụ tài chính. Nhưng sự thật ít người biết đến hơn là: thị trường trái phiếu mới thực sự là một gã khổng lồ, thường sánh ngang – hoặc thậm chí vượt trội – thị trường chứng khoán về quy mô tổng thể.

Theo các số liệu thị trường được trích dẫn rộng rãi, tổng dư nợ trái phiếu toàn cầu đạt khoảng 145,1 nghìn tỷ đô la vào năm 2024, trong khi vốn hóa thị trường chứng khoán toàn cầu đạt khoảng 126,7 nghìn tỷ đô la. Những con số này có thể thay đổi theo thời gian, nhưng kết luận vẫn đúng: thị trường nợ rất lớn vì vay mượn là nhu cầu thiết yếu của các nền kinh tế hiện đại.

Lý do đơn giản: ai cũng vay mượn

Hãy nghĩ theo cách này: chính phủ và các công ty phải vay mượn, nhưng họ không nhất thiết phải bán cổ phiếu.

Một công ty niêm yết công khai có thể phát hành cổ phiếu một lần trong đợt IPO và sau đó chỉ thỉnh thoảng mới phát hành lại. Nhưng nhu cầu vay nợ của nó mang tính thường xuyên hơn. Nó có thể vay để xây dựng cơ sở vật chất, tài trợ cho các thương vụ mua lại, quản lý vốn lưu động hoặc tái cấp vốn cho các nghĩa vụ cũ. Mỗi trái phiếu mới đều bổ sung thêm một lớp vào tổng giá trị đang lưu hành của thị trường.

Bây giờ hãy mở rộng điều đó lên đối tượng vay mượn lớn nhất: chính phủ. Chính phủ quốc gia, tiểu bang và thành phố tài trợ cho các ưu tiên dài hạn—như đường sá, trường học và dịch vụ công cộng—chủ yếu thông qua việc phát hành trái phiếu. Nợ quốc gia của Hoa Kỳ, được tài trợ thông qua chứng khoán Kho bạc, lớn đến mức việc tái cấp vốn và gia hạn trở thành một đặc điểm thường xuyên của thị trường.

Không chỉ quy mô, mà còn là tần suất

Thị trường chứng khoán thu hút sự chú ý của dư luận, nhưng thị trường trái phiếu mới là "ngựa chiến" thực sự.

Cổ phiếu có thể được giao dịch không ngừng, nhưng bản thân cổ phiếu có thể tồn tại hàng chục năm. Trái phiếu, mặt khác, được thiết kế để đáo hạn. Một trái phiếu phát hành hôm nay có thể được trả hết trong vài năm—hoặc vài thập kỷ—và khi đáo hạn, các nhà phát hành thường quay lại thị trường để vay lại. Chu kỳ nội tại đó tạo ra một dòng chảy phát hành mới ổn định.

Các tổ chức lớn cũng khuếch đại mô hình này. Các quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm thường mua trái phiếu để đáp ứng các nghĩa vụ dài hạn, và họ có thể thích dòng tiền ổn định hơn là sự biến động giá cả. Nhu cầu cấu trúc đó hỗ trợ một thị trường sâu rộng liên tục tự bổ sung.

Động lực vô hình của chi phí vay

Đây là phần mà hầu hết mọi người bỏ qua: trái phiếu không chỉ là một kênh đầu tư—chúng là cơ sở hạ tầng cốt lõi cho cách định giá khoản vay.

Trong nhiều mô hình tài chính và các chuẩn mực thực tế, lợi suất trái phiếu chính phủ giúp neo giữ các lãi suất tham chiếu “không rủi ro” được sử dụng để định giá mọi thứ, từ khoản vay của doanh nghiệp đến các khoản vay hộ gia đình. Như nhà kinh tế học Michael J. Fleming đã viết, “Do đó, thị trường là một chuẩn mực cho lãi suất không rủi ro.”

Ổn định so với sự phô trương

Cuối cùng, quy mô của thị trường trái phiếu phản ánh một sở thích cơ bản được nhiều nhà đầu tư chia sẻ: bảo toàn vốn và thu nhập ổn định. Cổ phiếu có thể mang lại tăng trưởng dài hạn, nhưng chúng cũng có thể biến động mạnh. Trái phiếu thường được sử dụng để giảm thiểu sự biến động và cung cấp các khoản thanh toán lãi định kỳ, điều này rất quan trọng đối với bất kỳ ai cần kế hoạch ổn định hơn.

Vì vậy, lần tới khi bạn thấy mã cổ phiếu chiếm ưu thế trong cuộc trò chuyện, hãy nhớ: đó chỉ là một lớp của hệ thống tài chính. Bên dưới nó là một thị trường trái phiếu khổng lồ—cung cấp cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện vay mượn và định hình chi phí tiền tệ trên toàn nền kinh tế.