Single

Hiểu đúng về hai loại quỹ

Posted by Đoàn Thị Minh on 29-10-2026

Useful Tips

Nếu đã bắt đầu tìm hiểu về các quỹ đầu tư, có lẽ bạn từng bắt gặp hai khái niệm quỹ mở và quỹ đóng. Thoạt nhìn, sự khác biệt giữa chúng có vẻ khá phức tạp và mang tính chuyên môn.

Tuy nhiên, hiểu rõ cách vận hành của hai loại quỹ này có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể trong quá trình đưa ra quyết định đầu tư.

Bài viết dưới đây sẽ giải thích quỹ mở và quỹ đóng là gì, những điểm khác biệt cơ bản giữa chúng và cách lựa chọn loại quỹ phù hợp với mục tiêu tài chính của bạn.

Quỹ đầu tư là gì?

Quỹ đầu tư tập hợp nguồn vốn từ nhiều nhà đầu tư để xây dựng danh mục đa dạng, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu hoặc các loại chứng khoán khác. Nhờ đó, ngay cả những người có số vốn tương đối nhỏ cũng có thể tiếp cận danh mục đầu tư đa dạng và được quản lý bởi các chuyên gia tài chính. Tuy nhiên, việc một quỹ thuộc loại quỹ mở hay quỹ đóng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến cách nhà đầu tư mua, bán và xác định giá trị khoản đầu tư của mình.

Quỹ mở hoạt động như thế nào?

Quỹ mở là loại hình quỹ đầu tư phổ biến nhất. Khi bạn góp vốn, quỹ sẽ phát hành thêm chứng chỉ quỹ tương ứng với khoản đầu tư. Khi muốn rút vốn, bạn có thể yêu cầu quỹ mua lại số chứng chỉ đang nắm giữ theo giá trị tài sản ròng (NAV) hiện hành.

Giá trị tài sản ròng trên mỗi chứng chỉ quỹ được tính vào cuối mỗi ngày giao dịch bằng cách lấy giá trị tài sản ròng của quỹ chia cho tổng số chứng chỉ quỹ đang lưu hành. Do quỹ liên tục phát hành và mua lại chứng chỉ quỹ theo nhu cầu của nhà đầu tư nên số lượng chứng chỉ không bị giới hạn ở một mức cố định.

Nhà đầu tư có thể tham gia hoặc rút vốn vào các ngày giao dịch, giúp quỹ mở có tính thanh khoản cao và đặc biệt phù hợp với những kế hoạch đầu tư định kỳ, chẳng hạn như hình thức đầu tư có hệ thống, trong đó một khoản tiền cố định được góp vào quỹ theo lịch trình đều đặn.

Quỹ đóng hoạt động như thế nào?

Quỹ đóng có cơ chế vận hành khác biệt. Khi thành lập, quỹ phát hành một số lượng chứng chỉ quỹ cố định thông qua đợt chào bán lần đầu ra công chúng. Sau khi đợt phát hành kết thúc, chứng chỉ quỹ được niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán. Nhà đầu tư sẽ mua bán với nhau trên thị trường thay vì yêu cầu quỹ trực tiếp mua lại.

Chính vì cơ chế này, giá giao dịch trên thị trường có thể khác với giá trị tài sản ròng của quỹ. Chứng chỉ quỹ có thể được giao dịch ở mức giá cao hơn giá trị tài sản ròng, gọi là giao dịch với mức chênh lệch tăng, hoặc thấp hơn giá trị tài sản ròng, gọi là giao dịch với mức chiết khấu. Sự chênh lệch này phụ thuộc vào nhu cầu của nhà đầu tư, tâm lý thị trường và kỳ vọng về hiệu quả hoạt động của quỹ trong tương lai.

Những điểm khác biệt chính giữa quỹ mở và quỹ đóng

Khác biệt đầu tiên nằm ở tính thanh khoản. Quỹ mở cho phép nhà đầu tư góp vốn và yêu cầu quỹ mua lại chứng chỉ trực tiếp theo giá trị tài sản ròng được xác định vào mỗi ngày giao dịch. Trong khi đó, chứng chỉ quỹ đóng phải được mua bán với nhà đầu tư khác trên sàn chứng khoán. Vì vậy, khi khối lượng giao dịch thấp, việc mua hoặc bán ở mức giá mong muốn có thể trở nên khó khăn hơn.

Cách xác định giá cũng có sự khác biệt. Các giao dịch của quỹ mở luôn được thực hiện theo giá trị tài sản ròng, phản ánh giá trị các tài sản cơ sở mà quỹ đang nắm giữ tại thời điểm định giá. Ngược lại, giá chứng chỉ quỹ đóng được quyết định bởi quan hệ cung cầu, có thể biến động liên tục trong ngày và chênh lệch so với giá trị thực tế của danh mục tài sản thuộc quỹ.

Điểm khác biệt thứ ba là tính linh hoạt. Quỹ mở giúp việc góp vốn định kỳ và rút tiền trở nên đơn giản, dễ dự đoán hơn. Trong khi đó, quỹ đóng với số lượng chứng chỉ cố định thường phù hợp với những nhà đầu tư có khả năng nắm giữ tài sản qua nhiều chu kỳ thị trường mà không cần yêu cầu quỹ trực tiếp hoàn trả vốn.

Nên lựa chọn quỹ mở hay quỹ đóng?

Câu trả lời phụ thuộc vào mục tiêu tài chính của từng người:

- Nếu ưu tiên khả năng tham gia và rút vốn thuận tiện, muốn đầu tư định kỳ theo kế hoạch hoặc mong muốn giao dịch theo giá trị tài sản ròng, quỹ mở thường là lựa chọn phù hợp hơn.

- Nếu hướng đến đầu tư dài hạn, không quá phụ thuộc vào khả năng chuyển đổi tài sản thành tiền mặt hằng ngày và chấp nhận mức giá do thị trường quyết định, quỹ đóng có thể mang lại những cơ hội đáng cân nhắc, chẳng hạn như mua chứng chỉ quỹ với giá thấp hơn giá trị tài sản ròng.

Tuy nhiên, mức chiết khấu không phải là lý do đủ thuyết phục để quyết định mua vào. Mike Taggart, chuyên gia phân tích tài chính được chứng nhận và là người phụ trách quan hệ nhà đầu tư đối với các quỹ đóng tại Aberdeen Investments, cho rằng trong một báo cáo nghiên cứu của công ty, tỷ lệ phân phối thu nhập của quỹ, chứ không phải mức chiết khấu, mới là yếu tố chủ yếu thúc đẩy tổng lợi nhuận dài hạn trong quá khứ. Ông khuyến nghị nhà đầu tư trước tiên nên tìm hiểu nguyên nhân khiến chứng chỉ quỹ được giao dịch ở mức giá thấp hơn giá trị tài sản ròng.

Dù lựa chọn loại quỹ nào, bạn cũng cần cân nhắc khả năng chấp nhận rủi ro, thời gian dự kiến nắm giữ khoản đầu tư và kế hoạch tài chính tổng thể. Cả hai loại quỹ đều hướng đến mục tiêu gia tăng giá trị vốn, nhưng cách thức đầu tư và hiện thực hóa lợi nhuận có những khác biệt đáng kể.

Quỹ mở phù hợp với những người mong muốn đầu tư đơn giản, giao dịch thường xuyên theo giá trị tài sản ròng, trong khi quỹ đóng thích hợp hơn với các nhà đầu tư kiên nhẫn và sẵn sàng chấp nhận cơ chế định giá theo thị trường. Trước khi quyết định mua bất kỳ loại chứng chỉ quỹ nào, hãy đọc kỹ tài liệu thông tin của quỹ để tìm hiểu các khoản phí, danh mục tài sản đang nắm giữ và đặc biệt đối với quỹ đóng, cần xem xét mức chênh lệch giữa giá giao dịch trên thị trường với giá trị tài sản ròng.