Single

Góp vốn cho liên doanh

Posted by Đinh Thị Huyền Trang on 28-02-2026

Useful Tips

Bạn đã bao giờ nghĩ đến việc bắt đầu một dự án kinh doanh với một đối tác nhưng lại không chắc chắn về cách huy động vốn chưa? Bạn không phải là người duy nhất. Nhiều doanh nhân rất hào hứng với việc hợp tác nhưng lại do dự khi nói đến vấn đề tài chính.

Tin vui là có nhiều lựa chọn tài trợ cho các liên doanh—mỗi lựa chọn đều có những ưu điểm và nhược điểm riêng—và việc hiểu rõ chúng có thể giúp bạn xây dựng nền tảng vững chắc hơn cho sự phát triển.

Liên doanh là gì?

Trước khi đi sâu vào vấn đề tài trợ, điều quan trọng là phải định nghĩa liên doanh (JV) là gì. Nói một cách đơn giản, đó là một thỏa thuận có cấu trúc, trong đó hai hoặc nhiều bên cùng góp nguồn lực, chuyên môn và vốn để theo đuổi mục tiêu kinh doanh chung. Các liên doanh có thể dựa trên dự án hoặc dài hạn, và chúng phổ biến trong các công ty khởi nghiệp, bất động sản, các dự án công nghệ và mở rộng xuyên biên giới. Vì có nhiều bên tham gia, nhu cầu tài trợ có thể lớn hơn và việc ra quyết định có thể phức tạp hơn - vì vậy việc lựa chọn phương pháp tài chính phù hợp là rất quan trọng.

1. Tài trợ vốn chủ sở hữu

Tài trợ vốn chủ sở hữu có nghĩa là huy động vốn bằng cách bán cổ phần sở hữu trong liên doanh cho các nhà đầu tư. Điều này có thể bao gồm các nhà đầu tư tư nhân, nhà đầu tư thiên thần hoặc nhà đầu tư vốn mạo hiểm, cũng như các nền tảng gọi vốn cộng đồng (tùy thuộc vào điều kiện và cấu trúc).

Ưu điểm: bạn tránh được việc trả nợ theo lịch trình, và các nhà đầu tư có kinh nghiệm có thể cung cấp hướng dẫn.

Nhược điểm: bạn phải từ bỏ một phần quyền sở hữu và lợi nhuận trong tương lai, vì vậy bạn cần có các quy tắc quản trị rõ ràng (bỏ phiếu, điều khoản pha loãng và giải quyết tranh chấp) để giảm thiểu xung đột sau này. Hình thức huy động vốn bằng cổ phần thường phù hợp nhất khi liên doanh có tiềm năng tăng trưởng mạnh và các đối tác cảm thấy thoải mái với việc chia sẻ quyền kiểm soát.

2. Tài trợ bằng nợ

Tài trợ bằng nợ nghĩa là vay tiền mà liên doanh (hoặc các đối tác) phải trả lại kèm lãi suất. Các nguồn phổ biến bao gồm vay ngân hàng, hạn mức tín dụng và các lựa chọn cho vay có cấu trúc khác.

Ưu điểm: các đối tác có thể giữ quyền sở hữu trong khi sử dụng vốn vay để mở rộng quy mô.

Nhược điểm: nợ làm tăng các nghĩa vụ cố định có thể gây áp lực lên dòng tiền, và người cho vay có thể yêu cầu tài sản thế chấp hoặc tín dụng tốt. Trước khi chọn vay nợ, các đối tác nên kiểm tra khả năng chịu đựng của kế hoạch trả nợ: liệu liên doanh có còn khả năng thanh toán nếu doanh thu tạm thời giảm hoặc chi phí tăng? Tài trợ bằng nợ thường là lựa chọn tốt nhất khi liên doanh có dòng tiền ổn định và có thể dự đoán được.

3. Đóng góp của đối tác

Một trong những phương pháp tài trợ đơn giản nhất là đóng góp trực tiếp từ mỗi đối tác. Mỗi bên đóng góp tiền mặt, tài sản hoặc dịch vụ dựa trên tỷ lệ sở hữu đã thỏa thuận.

Ưu điểm: liên doanh vẫn hoàn toàn do các đối tác kiểm soát, và việc thiết lập có thể đơn giản nếu kỳ vọng được thống nhất.

Nhược điểm: các đối tác phải ghi lại ai đóng góp gì, giá trị được đo lường như thế nào (đặc biệt là đối với tài sản phi tiền mặt), và điều gì xảy ra nếu một đối tác không thể đáp ứng yêu cầu góp vốn trong tương lai. Một thỏa thuận được xác định rõ ràng sẽ ngăn ngừa sự bất mãn và bảo vệ các mối quan hệ.

4. Hình thức tài chính kết hợp

Nhiều liên doanh sử dụng phương pháp kết hợp – kết hợp đóng góp của các đối tác, vốn chủ sở hữu và nợ. Ví dụ, các đối tác có thể tài trợ chi phí thiết lập ban đầu, sau đó sử dụng nợ để mở rộng và sau đó huy động thêm vốn chủ sở hữu cho các sáng kiến tăng trưởng lớn hơn. Cấu trúc kết hợp có thể giảm rủi ro tập trung, nhưng chúng đòi hỏi sự rõ ràng hơn về việc ai phê duyệt khoản tài trợ mới, cách thức pha loãng hoạt động và thứ tự ưu tiên trả nợ.

Lời khuyên từ chuyên gia

Benjamin Graham, nhà đầu tư và tác giả, viết: “Nhà đầu tư cá nhân nên hành động nhất quán như một nhà đầu tư chứ không phải như một nhà đầu cơ.” Trong bối cảnh liên doanh, tư duy đó được thể hiện qua việc lựa chọn phương án tài chính phù hợp với kế hoạch dài hạn của bạn—thay vì chạy theo phương án nhanh nhất hoặc hào nhoáng nhất.

Những điều cần cân nhắc trước khi lựa chọn phương án tài chính

Đầu tiên, hãy thống nhất về khả năng chấp nhận rủi ro: mỗi đối tác có thể chấp nhận mức độ áp lực trả nợ hoặc chia sẻ quyền sở hữu như thế nào? Tiếp theo, hãy xem xét giai đoạn kinh doanh: các dự án khởi nghiệp giai đoạn đầu có thể phụ thuộc nhiều hơn vào vốn hoặc cổ phần của đối tác, trong khi các dự án ổn định hơn có thể đủ điều kiện vay nợ. Thứ ba, hãy kiểm tra kỹ các giả định về doanh thu để đảm bảo liên doanh có thể chịu được sự biến động. Cuối cùng, hãy xác nhận sự thống nhất của các đối tác về trách nhiệm, quyền quyết định và điều khoản thoái vốn—vì việc huy động vốn chỉ “dễ dàng” khi các kỳ vọng được ghi rõ ràng.

Lời kết

Việc huy động vốn cho một liên doanh kinh doanh không nhất thiết phải phức tạp. Bằng cách hiểu rõ các lựa chọn khả thi—vốn chủ sở hữu, nợ, đóng góp của đối tác, hoặc phương pháp kết hợp—bạn có thể đưa ra các quyết định sáng suốt hỗ trợ tăng trưởng đồng thời kiểm soát rủi ro. Các liên doanh thành công nhất coi việc huy động vốn là một phần của thiết kế hợp tác: các điều khoản rõ ràng, kỳ vọng chung và một cấu trúc vẫn hoạt động hiệu quả khi điều kiện thay đổi.